Pseudonauka jest bardziej szkodliwa, niż powszechnie się sądzi

Ludzie zagubieni w gąszczu odmiennych opinii, nie wiedzą, komu wierzyć. Przez to nie są skłonni pomóc w walce z globalnym ociepleniem, dają zarabiać oszustom od medycyny alternatywnej, odwracają się od nauki. 

A kuku! Nazywam się pseudonauka i sieję zamęt

Nauka i pseudonauka przez wiele lat były osobnymi światami. Każdy słyszał o teoriach spiskowych, ale były powszechnie traktowane jako forma rozrywki. Aż tu nagle prezydentem USA został człowiek, który uważa globalne ocieplenie za wymysł Chin, przez co może doprowadzić do katastrofy ekologicznej. W Polsce obecny rząd nieustannie snuje spiski dotyczące pewnych środowisk i grup interesów.

Gdy każda strona przedstawia swoje fakty, łatwo się pogubić. Ludzie o bardziej neutralnych poglądach stają się bierni. Za to w siłę rosną wyznawcy skrajnych ideologii, którzy ślepo wierzą jednej grupie i nienawidzą drugiej.

Sianie wątpliwości w pierwszej kolejności chyba spotkałem na Demotywatorach. Po zamieszaniu związanym z ACTA, jeśli ktoś podawał informacje z popularnych mediów (np. TVN, Wyborcza), był okropnie minusowany i obrażany („leming”). Uznaniem cieszyły się „niezależne” strony oraz prywatne opinie oparte na wielu błędach poznawczych. W komentarzach dominowały teorie spiskowe, a wiara w oficjalną wersję była naiwnością. Gdy po czasie na chłodno przeanalizowałem sprawę, okazało się, że większość straszaków była nieprawdą. Pierwsze punkty zapalne postprawdy?

Publicyści popełnili duży błąd. Mianowicie mało zajmowali się prostowaniem różnych bzdur. Raczej udawali, że wszelkie oskarżenia i teorie spiskowe po prostu nie istnieją, co tylko napędzało ich wyznawców: „Dlaczego o tym nie mówią?!!!”.

Prawdopośrodkizm – prawda to środek

Popularne stało się zjawisko prawdopośrodkizmu, które polega na błędnym przekonaniu, że prawda leży po środku, przez co wszystkie światopoglądy uważa się za równe sobie. Przykładem może być traktowanie antyszczepionkowców albo zwolenników teorii płaskiej Ziemi na równi ze współczesną wiedzą naukową.

Jeżeli media na równi traktują osoby uznające antropogeniczne globalne ocieplenie i nie wierzących w istnienie go, ludzie nabierają błędnego przekonania, że oba stanowiska są równie prawdopodobne, choć nie jest to prawdą. Globalne ocieplenie jest bardzo mocno udowodnione, tak samo jak to, że człowiek ma na nie duży wpływ. Niestety, ze strony mediów nasuwa się pytanie – po co analizować prace naukowe, skoro można zaprosić przedstawicieli skrajnych stanowisk, pozwolić im na kłótnię i przyciągnąć tym do siebie widzów? Weryfikacja faktów wymaga czasu i wysiłku.

Weźmy taki przykład. Jeden gość uważa, że 2+2=4. Drugi zaś, że 2+2=69. Prawda leży po środku? No nie – kręcisz głową. Posiadasz odpowiednią wiedzę, by podać wynik takiego działania. Podobnie jest choćby ze szczepieniami. Naukowcy, czyli osoby posiadające odpowiednią wiedzę, rozumieją, jak ważne jest szczepienie, by uniknąć groźnych epidemii. Antyszczepionkowcy to Ci, którzy przy analogicznej sytuacji upieraliby się przy wyniku 69. I to oni mają coraz większą siłę oddziaływania na ludzi.

Obiektywizm to dążenie do prawdy, a nie stanie po środku!

Panuje błędne przekonanie, że obiektywne media powinny dopuszczać do dyskusji każdą ze stron. Nie jest to prawdą. Obiektywne media dążą do poznania i pokazania prawdy za pomocą dowodów i faktów. Bez manipulacji i prawdopośrodkizmu.

Obiektywizm nie wyklucza angażowania się, wręcz przeciwnie – potwierdza się poprzez zaangażowanie się po stronie prawdy, sprawiedliwości, słusznych argumentów, rzeczowości, przedmiotowości. Obiektywizm w poznawaniu świata, społeczeństwa i człowieka oznacza uznanie zgodności z rzeczywistością.

W momencie, gdy dla wielu źródłem informacji są memy, prostowanie mitów stało się niezwykle ważne. Szkoda, że powszechnie zrozumiano to dopiero po referendum w sprawie Brexitu i wyborach w USA.

Reklamy

6 uwag do wpisu “Pseudonauka jest bardziej szkodliwa, niż powszechnie się sądzi

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s